عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
7
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
در بيان توحيد و اثبات نبوّات و ذكر بعضى شرائع . آن گه تشريف توريت و انجيل را ديگر باره بذكر صريح مخصوص كرد گفت : « وَ أَنْزَلَ التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ مِنْ قَبْلُ » - اى من قبل هذا القرآن . هُدىً لِلنَّاسِ صفت توريت و انجيل است ، و ناس بنى اسرائيلاند . اي هما هدى لبني اسرائيل من الضّلالة . وَ أَنْزَلَ الْفُرْقانَ - روا باشد كه اين فرقان به قرآن مخصوص بود كه جاى ديگر گفت : وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقانِ و روا باشد كه بر عموم برانند و همه كتابهاى خدا در آن مندرج بود ، كه همه آنند كه حق از باطل جدا ميكنند ، و حقيقت از شبهت ، و هدايت از ضلالت پيدا كنند . و اشتقاق توريت از « توريه » است ، و توريه روشن كردن بود و نمودن ، يعنى كه توريت همه روشنايى است ، و سبب نور دل و هدايت . چنان كه گفت : وَ ضِياءً وَ ذِكْراً لِلْمُتَّقِينَ و اشتقاق انجيل از « نجل » است و نجل اصل بود يعنى كه انجيل دين را و علم را اصل است . و اللَّه اعلم . إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا الاية . . . يعنى - بالقرآن و بدين اللَّه عزّ و جلّ ، لهم عذاب شديد في الآخرة ايشان كه كافر شدند بسخنان خداى كه بدان ايمان ندادند و نپذيرفتند ، و رسالت رسول و نبوت وى را منكر شدند ، و سخنان خداى را اساطير الاولين گفتند ، و نيز آيات و علامات كه بر وحدانيت اللَّه دلالت مىكند ، و بر صدق نبوت گواهى ميدهد ، از اين دلائل عقلى و سمعى آن را مكابر شدند ، ايشانراست عذابى سخت در آن جهان . و خداى را هست كه عذاب كند و كين كشد آن را كه خواهد ، و كس را نيست و نرسد كه وى را منع كند از آن كه وَ اللَّهُ عَزِيزٌ ذُو انْتِقامٍ وى عزيز است و قوى و قادر بر همه غلبه دارد و با همه تاود و سزاى همه داند و تواند . إِنَّ اللَّهَ لا يَخْفى عَلَيْهِ شَيْءٌ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ الآية . . . كلبى گفت : در زمين هيچيز از خداى پوشيده نيست ، يعنى وفد نجران و كيد ايشان با رسول خداى و در آسمان هيچيز پوشيده نيست ، يعنى اعمال بندگان . و تخصيص آسمان و زمين